Week 10

.



Zelfverzuring. Frustratie, onderhuidse woede, ressentiment, en in het uiterste geval regelrechte haat: het circuleert allemaal in verbazingwekkend grote hoeveelheden. Van alle dagen klagen tot catastrofe-theorettes, - in oplopende creativiteit. Reactieve en zelfdestructieve creativiteit. In naam keert men zich tegen anderen, uiteraard, maar wie heeft er het meeste last van? Heb nooit begrepen hoe mensen het aan zichzelf kunnen toestaan om in zelfverzuring het eigen leven (en dat van anderen) te vergallen. Wil eruit komen! Als er iets de moeite van het bevechten waard is, dan is het deze agressiviteit jegens zichzelf. Niet door ‘positief denken’ of andere struisvogelstrategieën, maar door werkelijk te willen begrijpen wat er gaande is, en eventueel actie te ondernemen, - of de boel te laten rusten.


Verlangen naar verveling, naar creatieve leegte, - en: de minst schrikwekkende gelegenheid om existentiële angst en zijn spellen onder ogen te komen.


Wat is er mis met hetgeen wordt aangeduid als het ‘zelf’, ‘ego’, en soortgelijke termen? Of gaat het vooral om het zichzelf identificeren met dergelijke termen?


Ook al lijken discussies soms het tegendeel te willen bewijzen, ik geloof niet dat het enige zin heeft om te proberen andersdenkenden te overtuigen van hun ongelijk, zeker wanneer het een volstrekt andere levensopvatting betreft (bijvoorbeeld een religie). Ik ken niemand die existentieel aan het twijfelen is geraakt door louter argumenten. Overtuigingen zijn basaal geen redelijke zaak. Zij vertolken een levensgevoel, - iets dat meer is en machtiger dan denken en dat ons ‘vooroordeel’ conditioneert. Behalve dat overtuigingsdrift zelden het gewenste effect heeft, creëert het bovendien veel onnodige negativiteit, met in het kielzog verkramping en een loopgravenoorlog. Wie heeft er wat aan? Het enige wat telt (en misschien ook het enige dat overtuigend is voor wie op zoek is naar een alternatief): oprecht en waarachtig blijk geven van de eigen leef- en denkwijze, méér niet, - en dus zonder de ander iets te willen opdringen, met respect voor diens vrijheid. Er is evenmin reden, overigens, om een verschil in opvatting achter te houden of te maskeren. Ik kan zelfs menen te weten waarom een andere levensovertuiging een misvatting is (hoe zou ik een dergelijke mening niet kunnen hebben wanneer ik mijn eigen zit in het leven serieus neem!), maar dat betekent nog niet dat ik er iets aan ga doen om de ander van opvatting te laten veranderen, - tenzij er een gemeenschappelijk onderzoek is overeengekomen, met de bereidheid om een (eind)oordeel op te schorten. Maar zulke situaties zijn zeldzaam. De enige reden om daadwerkelijk te interveniëren is wellicht wanneer de vrijheid van meningsuiting zelf op het spel staat.


Het kernprobleem van spiritualiteit is niet lijden, het kwaad of begeerte, maar bewustzijn, - dat wat ons doet verschillen van dieren én hetgeen waardoor er überhaupt sprake kan zijn van spiritualiteit.


Er is langzaam opklaren en er is plotseling wakker worden. Het eerste lijkt aan het tweede vooraf te gaan.


De rerum natura. In hoeverre heeft hedendaagse filosofie de fysica nog nodig om een punt te maken? Wat zou de ‘natuur der dingen’ moeten bewijzen of ondersteunen? Is iets filosofisch wel relevant wanneer het fysica nodig heeft om aannemelijk te worden?





.