Week 18, 2013

.

Het ongedachte van het subject/object-denken. Het ik-zeggen is een zich isoleren binnen een interdependente verbondenheid die hoe dan ook de basis zal blijven voor het functioneren van een organisme, - ook al meent het ik op zichzelf te staan, en nog erger: wanneer het meent denkend tegenover al het andere te staan.

Kunst & literatuur zeggen niet zoveel over onze dagelijkse realiteit, als wel over de staat van onze verbeelding.

Het behang van de wereld. Wat gebeurt er wanneer wij geletterd raken? Een onachterhaalbare kwestie, vergeven als we zijn door denktaligheid. Een onafzetbare bril opgekregen.

.

Week 17

.

[Wat betekent het om te (willen) leven vanuit een diepe acceptatie van het leven?]

.

Week 16

.

Wat is ‘echt’ leven? Hoe ziet dat eruit, en waarmee contrasteert het? Of is het onzinnig om van ‘echt’ leven te spreken?

Migratie, ook existentiële, ontkomt niet aan vervreemding, en de moeizame poging zich opnieuw thuis te voelen, op een plek of in het leven überhaupt.

.

Week 15

.

Vrije wil: niet in wat we willen, maar wanneer.

Ecce homo. Zonder verstand zouden we vergankelijkheid simpelweg leven. En vergankelijk blijven wij, net als al het andere. Om dit besef binnen natuurlijke proporties te houden, zullen we een omgang moeten vinden met het vermogen dat ons de vergankelijkheid van het leven doet realiseren en dat ons de zinvraag doet stellen. (Immers, zonder verstand evenmin de zinvraag.) Hoe lichamelijkheid en verstand zo te integreren dat de laatste niet wegwiekt in angstrijke fantasieën, in de zinledigheid van een geestelijk niets of in de schijnoplossing van bovennatuurlijkheid? (Wellicht dat meditatieve praktijken daaraan kunnen bijdragen, evenals het gevolg geven aan onze natuurlijke behoeften, zoals voortplanting, gecombineerd met een niet aflatende passie voor waarheid.)

.

Week 14, 2013

.

Mensopvatting. Veel levenskunstige teksten en adviezen blijven vruchteloos, omdat wordt nagelaten te onderzoeken wat het ‘materiaal’ is waarmee gewerkt wordt: wie of wat is de mens? Of het blijft beperkt tot de particulariteiten van deze of gene privé-persoon, uitvergroot naar iedereen. Hoe zouden we van het leven een kunstwerk kunnen maken, als we niet willen weten hoe we in elkaar steken als mens, waar we naar op zoek zijn, en wat het betekent om zich deze vragen te stellen?

Oneindige onvrede. Is het utopische denken niet een erfenis van Plato gecombineerd met monotheïsme? Kennen niet alle vormen van monotheïsme een messiaanse hoop op de mogelijkheid van een verloste werkelijkheid, met een eindtijd als horizon? En valt er te ontkomen aan deze onvrede wanneer zij bij voorbaat is ingebouwd in de wijze waarop het bestaan wordt opgevat, namelijk als fundamenteel tekort schietend, gemeten aan volmaakte ideeën? Het geloof in een ware werkelijkheid kan niet anders dan de bestaande misprijzen of negeren.

.

Week 13

.

Ruimte laten. Kan ik mij in mijn aandacht, in aandachtig zijn, ‘terugtrekken’? Zodat ik kan laten gebeuren wat zich voordoet, in mij en buiten mij, als wolken tegen een blauwe hemel, zonder mij er blindelings mee te identificeren en er quasi-automatisch in mee te gaan? Is dat mogelijk? En zo ja, wenselijk? - gelet op het laten...

Is het ‘ik’ iets anders dan het ‘agens’ van aandacht? ‘Ik’ als de bedrijvende van aandacht, de aandachtgever, - ook al dat niet iets of iemand.

Te bestaan is goed, is definiërend voor het goede als waarde, - en in die zin fundamenteel: een grondwaarde.

.

Week 12

.

Waarom zou ik waarde hechten aan de uitleg die iemand geeft van een levensopvatting die niet de zijne is? – behalve in ideehistorische zin, en dan nog. Hoe zou hij kunnen inleiden in de existentiële noodzaak ervan?

Wijsgeer zijn: in een persoonlijk onderzoek existentieel relevante kwesties opnieuw doordenken vanuit de diepte & sensitiviteit van het eigen vragen.

Wat zegt het dat er mensen zijn met een levensopvatting die volkomen anders is dan de mijne, terwijl zij toch mens zijn zoals ik? Hoe kan het verschil soms zo groot zijn, dat het lijkt alsof we in een ander universum leven? Wat zegt dat over de aard van levensopvattingen? Zijn zij dan niet per definitie relatief? En gerelateerd waaraan?

Bestaan als foutmelding. Hoeveel in onze cultuur is (nog) doortrokken van oerschuld en erfzonde, als basisaanname over hoe wij als mensen in elkaar steken? Alsof het leven in de grond een probleem is en je eigen bestaan iets om je schuldig over te voelen! – een ongemerkt obstakel voor levenliefhebbend leven.

.