Het zwakke denken. De
conservatieve pleitbezorger heeft een sterk voordeel: hij weet waarvan hij de
verdediger is. Voor zijn argumentatie staat de koers vast. Zekerheid over wat
eerder als ‘waar’ gold en ooit zijn geldigheid heeft ‘bewezen’, is zijn troef,
met veel historische autoriteit aan zijn zijde. De progressieve denker kan
nooit zeker weten of zijn zaak werkelijk hout snijdt; dat moet namelijk nog
blijken. Zijn denken wil nieuwe wegen openen; waarheen zij zullen leiden is
vooralsnog onbekend. Tegenover de conservatieve zekerheid kan hij slechts
voorlopigheid zetten en een tastend denken. Toekomstig denken is per definitie
zwak en beweeglijk, en veelbelovend als een groene, uitbottende tak in het
voorjaar.
Komen grote culturele prestaties alleen tot stand in
bewegingen voorwaarts, in samenlevingen die een achterstandspositie ongedaan
hebben te maken, die zich willen bevrijden, die iets willen doen aan ellende en
aan de bestrijding van onrechtvaardigheid?
Zonder enige twijfel word ik opgevoed door mijn zoontje.
Door zijn bestaan alleen al, door zijn onstuitbare groei en door zijn
ontwikkeling waarin ik onvermijdelijk een hoofdrol speel, dwingt hij mij om na
te denken over mijn aanwezigheid, over wat ik doe (en niet doe) en hoe, en over
wat ik zeg (en niet zeg), en zo meer. Dat is immers waar hij op let, of ik het
nu wil of niet. Ook mijn fouten doen ertoe, mijn overreacties, evenals de
onderreacties. Nog nooit heb ik mij zo verantwoordelijk gevoeld in de ogen van
een ander. En met plezier.
Het kinderloze denken dreigt gemakkelijk iets te vergeten
dat een conditio sine qua non is voor de eigen existentie, nl dat ik
onbestaanbaar ben zonder te zijn voortgeplant. De mogelijkheidsvoorwaarde voor
elk levend wezen is overleven én voortplanten, - als dat al niet geldt voor
iemand van de huidige generatie, dan toch zeker voor de vorige. Dit
basisgegeven aller basisgegevens missen betekent dat tal van implicaties en
consequenties worden genegeerd die grondleggend zijn voor het dagelijks leven
en die op nauwelijks te overschatten manier het wereldgebeuren structureren.
.
No comments:
Post a Comment